Prva emisija Tivat World Radio Show posvećena Feli Kutiju

Nova emisija na Radio Tivtu – Tivat World Radio Show počela je juče sa emitovanjem.

Glavna tema emisije, nedjeljom od 10.15, je muzički pravac World Music – kroz savremene muzičke forme iz raznih djelova svijeta.

Početkom 1980. godine nastao je termin World Music, a samim tim definisan je nov pravac u muzici iako je ova vrta muzike postojala i ranije. Kod nas se često za ovaj pojam koristi naziv Etno muzika.

Prva epizoda radio emisije Tivat World bila je posvećena kralju afričkog funk zvuka – Fela Anikulapo Kuti.

Fela Anikulapo Kuti (rođen – 15. oktobra 1938, a preminuo 2. avgusta 1997.) bio je nigerijski multiinstrumentalista, vođa sastava, kompozitor, politički aktivista i panafrikanista. Najviše je poznat po tome da je bio pionir žanra Afrobeat, spoj tradicionalne jorubske i afro-kubanske muzike sa funkom i jazzom. Na vrhuncu popularnosti nazivan je jednim od afričkih „najizazovnijih i harizmaticnih muzičkih izvođača“, a All Music ga je opisao kao „muzički i društveno-politički glas“ od međunarodnog značaja.

Fela je bio sin nigerijske aktivistkinje za ženska prava Funmilayo (Funmilajo) Ransome Kuti. Nakon ranih iskustava u inostranstvu, on i njegov bend “Africa ’70te” (uključujući bubnjara Tonyja Allena) postali su zvijezde u Nigeriji tokom 1970-ih, a za to vrijeme bio je otvoreni kritičar i meta nigerijske vojne hunte. 1970. godine osnovao je komunu Republika Kalakuta, koju je proglasio nezvisnom od vojne vlasti, a uništena u nasilnoj raciji 1977. godine. borio protiv korupcije u Nigerijskoj politici preko tri decenije.

Za ovaj put izdvajam tri numere o kojima ću reci par riječi:

„Opposite People“ – https://www.youtube.com/watch?v=5y_bLL7ZGns

Traka je izdata 1977. godine na albumu Stalemate (Stelmejt) koji je izvorno objavljen za nigerijskoj etiketu Decca. Fela je sa ovom numerom poručio da su svi ljudi jednaki i prirodno i po zakonu; svako ima svoju ulogu u društvu, mali čovjek je jednako važan kao i veliki čovjek.

“Water No Get Enemy” – https://www.youtube.com/watch?v=IQBC5URoF0s

Ova kompozicija se nalazi na B strani albuma “Expensive Shit” koji je izdat 1975. godine. 2020. godine ovaj album se našao među top 500 najboljih albuma svih vremena, po izboru poznate medijske kuće Rolling Stone. Album je nastao kao inspiracija na događaje koji su se desili 1974. godine. Naslov albuma i prve pjesme sa ove ploče odnosi se na incident iz 1974. Nigerijska policija je podmetnula džoint Kutiju. Fela je na kraju uspio da se izvuče bez kazne uz pomoć zatvorenika.“Water No Get Enemy” nadahnuta je jorubanskom poslovicom o moći prirode i svemira. Živite u skladu s prirodom, savjetuje Fela, i živjećete duže i mudrije. Prevod numere je „U Vodi nema neprijatelja“ – Fela takođe sugeriše da će, ukoliko nigerijska politička opozicija radi u skladu sa prirodom, biti osigurana njihova konačna pobjeda.

“Gentleman” – https://www.youtube.com/watch?v=amW0M3_xeyE

Numera sa istoimenog studijskog albuma iz 1973. godine. Album je napisao i producirao Fela Kuti, a snimio ga je sa svojim bendom “Afrika “70te”. Prikaz naslovne strane ploče je majmunska glava postavljena na čovječije tijelo sa odijelom. Naslovnica je referenca na pjesmu “Gentleman”, koju je Kuti sastavio kao komentar na kolonijalni mentalitet Afrikanaca, koji su se pridržavali evropskih običaja i odjeće jer su više voljeli i poštovali tuđe nego svoje.

Za života je izdao 54 albuma, 39 singlova i LP-ja, pojavio se na 97 kompilacija, a snimio je i 6 video zapisa. Od njegove smrti 1997. godine, izdanja i kompilacije Feline muzike nadgleda njegov sin Femi Kuti, koji je nastupio u Tivtu 2019. godine na trećem Tivat World Music festivalu.

Dalibor Ševaljević aka DJ Chevalier