Predrag Šušić: Da nam kolo ne zastane

“Sve se pokrenulo od konkursa za izdavačku djelatnost Opštine Tivat, a nekih 20 godina se materijal za knjigu priprema, što na terenu, što u praksi. Za vrijeme korone sam intenzivirao rad na publikaciji”, kaže Predrag Šušić o svojoj knjizi „Da nam kolo ne zastane“ – Tradicionalne igre i plesovi Boke Kotorske u društvu i kulturi od XIX do XXI vijeka. Knjiga je predstavljena javnosti prošle sedmice na Etno kampu u Kolašinu, a bokeljskoj publici biće prezentovana 18. avgusta u Kotoru, 19. u Tivtu, te 20. u Reževićima.

“U pisanju čitavog rada su mi pomogli moji recenzenti, dr Zlata Marjanović, etnomuzikološkinja iz Beograda, itekako svesrdno, jer je to struka, koja meni ne da nije blizu, ali nemam iskustvo u pisanju naučnih radova i specijalista za tradicionane igre, Davor Sedlarević iz Kolašina sa svojim iskustvom”, nastavlja Šušić priču o svom djelu.

“Tako smo došli do finalne verzije knjige, koja, čini mi se, i dizajnerski djeluje kvalitetno, ali je najbitniji sadržaj, u kome svaki čitalac može da nađe nešto za sebe. Želio sam da pišem tako da to ne bude samo naučno djelo, puno stručnih izraza, nego da narod može da razumije, a stvari, koje su zapravo uzete iz naroda, vraćaju se narodu, jer su osnovna literatura narod i kazivanje ljudi iz ovih krajeva, prije svega.”

Opština Tivat podržala je publikaciju prošle godine sa 1.629,72 eura, a njeno opremanje i štampanje koštalo je više nego duplo, uz dodatnu pomoć sponzora – TO Tivta, TO Kotora, Pomorskog muzeja, FA “Nikola Đurković” i autora. Sam naslov knjige poznat je stih, koji upozorava:

“Za sam naslov, uzet je stih iz Dobrotske poskočice, a kaže se: Kolovođo, diko naša. Simbolično je “Da nam kolo ne zastane”, što upravo igre Boke kotorske, em što se više skoro ne mogu naći u živoj praksi, em što je i literatura dosta oskudna, a i prezentacija je više nego oskudna. To je dato u jednoj stručnoj analizi u jednom dijelu knjige – analiza rada folklornih ansambala u Crnoj Gori, posebno sa akcentom na igre iz Boke kotorske. Velika je kriza u tom smislu, jer i ko se ne bavi folklorom, manje više igre iz Boke gleda dosta šturo, jer manje-više svi ansambli izvode 3 igre, iste 3 melodije i pjesme: Dobrotsko i Škaljarsko kolo i Bosanska, ili ti ono što zovu već Tiho duva, da ne kažem tim pravilnim nazivom igara, što je već i kod folkloraša totalno iskrivljeno. To je kao copy-paste i ljudi misle da je to to. U knjizi, pored te tri igre, ja sam naveo 39, što je ogromna razlika. Dobrota i Škaljari su, naravno, prepoznatljiv dio Boke kotorske, ali Boka je od Igala, čitavom obalom, pa Luštica, Grbalj, Risan, hercegnovska obala, djelovi koji jednostavno nisu taknuti.”

Knjiga sličnog sadržaja, tačnije tematike bokeških igara, objavljena  je poslednji put 1984. godine, a izdala ju je Vida Matijan:

“Od tada se ništa na ovom polju nije radilo, pričam za narodne igre. Što se tiče muzičkog dijela, tu se radilo, a tu mogu ponovo da spomenem Zlatu Marjanović, koja od svoje doktorske disertacije, pa dalje, radi na promociji bokeške pjesme, Festivala klapa u Perastu. Ona nije iz Boke, ali je živi. Ja sam osjećao da mogu da pišem o ovome iz više razloga. ono što se intenzivno počelo dešavati po folklornim ansamblima u Crnoj Gori po pitanju igara iz Boke kotorske, dato je tu, to su neki kritički osvrti, jer dosta amsambala dolazi i narodnih orkestara, koji prate igre, pa se pojavljuju neki instrumenti, poput tapana, ili doboša, koji intenzivno naglašavaju ritam, a ti instrumenti nisu postojali u Bok ii to odmah ide iz te kulturološke oblasti. da ne kaže, za temo, gdje ljudi vole da to ubrzaju, a ustvari u Boki je sve elegantno i sporo. Čak i ove igre iz Luštice i Grblja su lagane, ali su malo drugačije karakterom. I što se klapskog pjevanja tiče, Boka je mnogo više a capella, nego uz instrumentalnu pratnju. Boka takođe ima u svojim različitim djelovima i različite varijante nošnji, a samo jedan od tih tipova je ta varijanta dobrotske ženske, odnosno muške odore Bokeške mornarice.”

Šušić kaže da je morao da skrati obim knjige, uglavnom zbog finansijskih sredstava, a sa zadovoljstvom konstatuje da je ona već doživjela prve uspjehe u komentarima stručne javnosti u Banja Luci, Beogradu, Skoplju, kao i u Crnoj Gori.

Autor je još od 1996. aktivan kao rukovodilac u folklornim ansamblima – tada u dječjem ansamblu KUD-a Svetozar Marković u Novom Sadu. Po povratku sa studija u Tivat 1999, preuzima KUD Boka, gdje ostaje do 2015, a od 2009. počeo je da radi u FA “Nikola Đurković” u Kotoru, gdje je i danas direktor.

Promocija knjige „Da nam kolo ne zastane“ u Tivtu biće održana u Ljetnoj bašti Porto Montenegra u četvrtak u 20 sati. O knjizi će govoriti recenzenti, a učestvovaće i članovi FA “Nikola Đurković”, kao i lijeričar Đorđe Begu iz Dubrovnika.