Opština nema evidenciju poljoprivrednog zemljišta u svom vlasništvu

Pandemija COVID-19 globalno je uticala na preispitivanje ekonomskih i razvojnih prioriteta, a lokalnim zajednicama fokus nužno vratila na osnovne privredne djelatnosti. Interesovanje za kupovinu, ali i proizvodnju domaćih proizvoda raste, a raste i svijest da snagu i konkurentnost neke zemlje najbolje ilustruje upravo stanje u poljoprivredi. Crna Gora, hraneći se najvećim dijelom iz uvoza, ne može pohvaliti uspješnošću na ovom polju. O aktuelnom stanju, aktivnostima i perspektivama poljoprivrednih proizvođača u Tivtu razgovarali smo sa sekretarom Sekretarijata za turizam i preduzetništvo, Petrom Vujovićem.

Petar Vujović, sekretar Sekretarijata za turizam i preduzetništvo Opštine Tivat

Koje aktivnosti sprovodi Opština Tivat u cilju osnaživanja lokalnih proizvođača? Koji su vidovi podrške i podsticaja pokrenuti od početka epidemije?

Sekretarijat za turizam i preduzetništvo svake godine, u okviru svojih redovnih aktivnosti , pruža podršku lokalnim poljoprivrednim proizvođačima. Za tu namjenu ove godine u budžetu je predviđeno 23.000 EUR. U toku je je javni poziv za 11 vrsta podsticaja, tako da uz redovnu godišnju podršku maslinarskom društvu Boka, lovačkom udruženju „Tivat“ kao i davanje staračke naknade za jednog korisnika, dolazimo do 14 vrsta podsticaja koji u potpunosti zadovoljavaju potrebe lokalnih poljoprivrednih proizvođača u ovom trenutku. Jako je bitno spomenuti da su navedeni podsticaji rezultat tzv. „feedbacka“ odnosno povratne informacije koju dobijamo od strane poljoprivrednika prilikom obilaska njihovih gazdinstava, te na taj način sve njihove zahtjeve pretačemo u konkretne vidove podrške. Tako smo npr. od ove godine uveli novu mjeru u okviru podrške stočarstvu – podršku za živinarstvo. Takođe, omogućena je  nabavka dodatne opreme u pčelarstvu. U oblasti ruralnog turizma imamo mjeru podrške za izradu projektne dokumentacije renoviranja postojećih ruiniranih kuća u svrhu pružanja turističkih i ugostiteljskih usluga u ruralnim područjima opštine.

S obzirom na novonastalu situaciju uslijed epidemije novog korona virusa u Crnoj Gori, uveli smo izmjenjenu proceduru korišćenja podsticajnih mjera, omogućivši avansno plaćanje za nabavku određenih sredstava, opreme, mašina i sl, što pomaže proizvođačima da održe i unaprijede  svoja poljoprivredna gazdinstva. Od samog početka epidemije, putem opštinskih kanala komunikacije ( viber zajednice, facebook profila, instagrama kao i youtube kanala) intenzivno smo promovisali poljoprivredne proizvođače i pozivali javnost da kupuje domaće.

Proizvodi porodice Španović, Šuraševića polje, Privatna arhiva

Najnovija akcija Sekretarijata za turizam i preduzetništvo „Podržimo domaće“ omogućila je poljoprivrednim proizvođačima da potpuno besplatno plasiraju svoje proizvode na opštinskim štandovima izraženim za ovu svrhu.  U pitanju je pilot projekat nabavke dva drvena štanda, koje je kompanija Brand New Tivat izbrendirala, a Turistička organizacija Tivat preuzala obavezu pružanja podrške u promociji ovog projekta. Ideja je da registrovani poljoprivredni proizvođači, koji iskažu interesovanje, mogu svakog vikenda ( petak i subota) potpuno besplatno koristiti štandove, koji su postavljeni na Trgu Magnolija i Trgu od kulture.

Interesovanje poljoprivrednika postoji, ali moram biti iskren i reći da ono nije preveliko u ovom trenutku. Vremenski i zdrastveni uslovi nam ne idu u prilog, dok je i stađun određenih poljoprivrednih proizvoda svakako na izmaku. U svakom slučaju, nijesmo htjeli čekati bolja vremena jer vremena za čekanje nemamo. Prema povratnim informacijama koje smo dobili od izlagača tokom prvog vikenda, oni su više nego zadovoljni i zahvalni. Štandovi su za sada postavljeni na dvije lokacije u centru grada, a naša želja je, ukoliko se za tim pokaže interesovanje, da ovi štandovi ubuduće krase i druge dijelove Opštine Tivat- Radoviće, Gradiošnicu, Donju Lastvu…

Da li možemo govoriti o porastu proizvodnje hrane u Tivtu?

U ovom trenutku nemam preciznu informaciju kako bih vam isto tako i odgovorio. Uzimajući u obzir  da je u protekle dvije godine  došlo do povećanja broja registrovanih poljoprivrednih proizvođača za skoro 50%, da je došlo do povećanja broja podsticaja, kao i da je aktuelna zdrastvena situacija u zemlji  i okruženju navela ljude da se sve više okrenu poljoprivrednoj proizvodnji – mislim da je odgovor na vaše pitanje afirmativan.

Postoji li evidencija o poljoprivrednom zemljištu u opštinskom vlasništvu? Postoji li mogućnosti za pokretanje projekta socijalnih bašti u Tivtu?

Hvala Vam na ovom pitanju. Socijalne bašte podrazumjevaju da, u ovom slučaju, lokalna samouprava ustupi građanima poljoprivredno zemljište na besplatno  korišćenje na kojem bi oni uzgajali određene poljoprivredne proizvode prevashodno  za svoje potrebe, ali i kasnije za razmjenu sa drugim poljoprivrednim proizvođačima. Na taj način lokalna samouprava bi pokazala društvenu odgovornost , uticala na smanjenje nezaposlenosti, ali i direktno podstakla razvoj poljoprivrede i proizvodnju domaće hrane.  Na žalost, i pored naše višegodišnje želje da da koncept socijalnih bašti zaživi u Tivtu, do sada to nije urađeno prevashodno iz razloga što opština nema preciznu evidenciju o zemljištu u svom vlasništvu koje je namjenjeno poljoprivrednoj proizvodnji. Po mom mišljenju, to je prvi naredni korak koji lokalna uprava MORA da uradi, a Sekretarijat će takav projekat objeručke podržati.

Da li u kontekstu pozicioniranja Tivta kao zelene destinacije treba raditi na promociji permakulture? Da li se organizuju i koliko su za njih zainteresovani naši proizvođači obuke i seminari u svrhu modernizacije ekološke proizvodnje ?

Apsolutno. Pored koncepta socijalnih bašti, permakultura je nešto na čemu, po mom mišljenju, treba graditi budućnost Tivta. Raditi u skladu sa prirodom, a ne protiv nje je prosto filozofija ne samo permakulture kao grane ekološkog dizajna, već  i svih nas u Sekretarijatu za turizam i preduzetništvo koji permanentno, u mjeri u kojoj je to moguće, nastojimo promovisati Tivat kao održivu turističku destinaciju u svim njegovim segmentima, pa tako i poljoprivredi.

Iskoristio bih priliku podsjetiti na projekat „Baština-pokretač razvoja“ iz 2015-te godine kojim smo upravo nastojali uspostaviti  saradnju između institucija nadležnih za zaštitu prirodne i kulturne baštine u Hrvatskoj i Crnoj Gori kroz implementaciju zajedničkih programa, edukaciju, prenošenje znanja i aktivnosti na podizanju nivoa svijesti. Odjeci ovog projekta na kojem je opština Tivat bila vodeći partner prisutni su i dan danas kroz razne manifestacije koje se održavaju u Gornjoj Lastvi.

Kada govorimo o radionicama, Sekretarijat i tu vodi računa o preferencijama poljoprivrednih proizvođača, tako da smo prošle godine imali izuzetno dobro posjećenu radionicu na temu dizajna i pakovanja poljoprivrednih proizvoda. Iz razgovora sa poljoprivrednicima stekli smo utisak da im je plasman proizvoda jedan od ključnih problema. Imajući u vidu da na  plasman proizvoda , pored brojnih ostalih činilaca, značajno utiče i sam dizajn i  pakovanje proizvoda, ova radionica je bila usmjerena upravo na ovu temu. U opštinskoj Strategiji razvoja turizma za period 2020-2024 jedna od aktivnosti je i brendiranje poljoprivrednih proizvoda tako da ćemo se ovom temom ozbiljno pozabaviti u narednom periodu.

Da li su aktuelnim planom podrške obuhvaćeni privredni ribari?

U sklopu javnog poziva za pružanje podrške poljoprivrednim proizvođačima  je i javni poziv u obasti ribarstva i marikulture. Pozivi su otvoreni do kraja oktobra i sve detaljne informacije se nalaze na opštinskom sajtu.