Kirsi: Tivat ima sve preduslove da bude zelena destinacija

Turistička organizacija Tivat ušla je u proces realizacije programa Green Destinations/ Zelena destinacija. Realizacija je počela održavanjem radionice na temu „Safe, Smart & Sustainable (sigurno, pametno i održivo) – Tivat Piloting “Green Destinations” .

Sa radionicom je započeo proces osnovne analize, koordinacije i zajedničkog  definisanja postojećih i novih aktivnosti u cilju kreiranja održivije destinacije za goste i građane Tiva sa šansom dobijanja turističkog međunarodno priznatog sertifikata Green Destinations.

Riječ je o pilot programu, prvom u Crnoj Gori koji realizuje Turistička organizacija Tivat.

Saradnica i koordinatorka Turističke organizacije na ovom programu je Kirsi Hejverinen/ Hyvaerinen koja je istakla da počinje proces ozbiljnog turizma na održivi način. „To je bitno i za kvalitet života građana“.

Benefiti se zasnivaju na tome da se sa ovim programom dostiže nivo standarda na globalnom nivou, odnosno Globalnog savjeta za održivi turizam. Radimo sa kriterijumima i indikatorima, kao i digitalnim alatom koji se koristi u 50 zemalja.  Cilj je da način rada bude otvoren i transparentan i veoma je bitno u taj proces uključiti lokalno stanovništvo“, istakla je koordinatorka programa.

Tivat kao destinacija ima sve preduslove da bude dio porodice zelanih destinacija, međutim, ima mnogo toga još da se uradi. Tivat i Crna Gora nisu više u fazi uvoda, već u fazi rasta, ali ima i pretjerivanja npr. sa rastom kapaciteta smještaja, kruzerima i upolovljavanjima u Kotor. Međutim, još uvijek ima šanse ako se bude išlo za vrijednošću a ne za obimom, navela je Hyvaerinen.

Ona je naglasila da će prosec trajati toliko koliko učesnici budu spremni.
„Nakon sastanka u Opštini shvatila sam da Tivat ima dobar i kvalifikovan kadar za sva pitanja koja se tiču ovog procesa zelene destinacije. U realizaciji kriterijuma kojih ima oko 100, počinje se sa 15 najbitnijih. Do 1. jula treba da napravimo izvještaj za tih 15 kriterijuma i priču o dobrom primjeru prakse na području opštine (good practice story)“.

Mora se voditi računa o detaljima, ali najbitnije je pitanje upravljanja otpadom. Tivat je bolji nego druge opštine, ali nažalost mogu se vidjeti deponije gdje im nije mjesto pa čak i na obali. O tome se, naglasila je Hejverinen treba povesti računa. „U ovom procesu, osim ekoloških, bitna su i socioekonomska pitanja, transparentnost i odgovornost. Ona počinje od lične odgovornosti i sa svakodnevnim pitanjima, ‘da li kupujemo lokalne prozvode’.

Govoreći o održivosti jedne destinacije, koordinatroka programa Zelena destinacija je naglasila da je mnogo pitanja koja se moraju rješavati, počev od plastičnih boca, kesa koje se moraju izbaciti iz upotrebe, da se stvore preduslovi da mladi ljudi ostanu u Crnoj Gori, da imaju svoj posao i mogu živjeti od svog rada.

Kirsi Hejverinen je mišljenja da će za par godina Tivat stići do sertifikata, ali proces zelene destinacije ne ide sa pitanjem da ili ne, nego proces počinje i realizuje se kriterijum po kriterijum da bi destinacija bila bolja i to je cilj, a ne sertifikat.  Cilj je kvalitet i napredovanje u smislu da bude zelenije i bolje za sve i stanovništvo i goste.

Ona je navela primjer arhipelaga Azores u Portugalu koji su dobili sertifikat nakon četiri godine koliko je proces trajao. „Posebno zanimljiv je primjer Slovenije. Oni su realizaciju programa počeli 2016.godine to su uradili veoma dobro i na nacionalnom nivou, a počeli su istovremeno i na lokalnom i nacionalnom. „ Ja mislim da i mi u Tivtu i Crnoj Gori imamo jednaku šansu da proces zaokružimo“.

U realizaciji procesa neophodna je saradnja javnog i privatnog sektora. „Pored njih neophodno je uključiti sve izdavaoce smeštaja, hotelijere, restorane, kao i civilni sektor koji radi na zaštiti životne sredine i zaštiti kulturnog nasleđa. Cilj je da se u proces uključi lokalna zajednica kako bi Tivat postao bolje mjesto i za život svojih građana i za boravak turista.

Održivost nije samo ekologija nego i dovoljno zelenog i zdravog prostora, ali i proizvodnja zdrave hrane čime se mogu baviti i mlađi ljudi i živjeti od toga i turizma.

„Crna Gora ima 30 odsto od ukupnog broja zaposlenih u turizmu. Može i više, ali je pitanje hoće li se gledati samo na brojeve, koliko dolazi turista,  ili na kvalitet. Bitna je vrijednost, a ne volumen. I npr ako gledamo avanturistička putovanja oko 67 posto prihoda ostane u zemlji na lokalnom nivou“, objašnjava Kirsi koja je naglasila da je neophodno „poravnati krivu“, odnosno ublažiti špic i produžiti sezonu sa jula i avgusta.

Turističke organizacije u Crnoj Gori nisu još uvijek na nivou menadžment destinacije i još uvijek nisu shvatili da im posao nije samo organizovati neki događaj i naplaćivati boravišnu taksu ili pratiti i informisati o broju gostiju, kazala je odgovarajući na pitanje koja je uloga TO u ovom programu.

„Menadžment destinacija ima mnogo više obaveza, a broj jedan je komunikacija i da razvoj turizma bude ne samo odozgo prema dolje (top down) nego odozdo prema gore (bottom up) i dogovoraju se koji su ciljevi, zašto nam treba i kakav turizam nam treba. Tako da Turističke organizacije treba da se drugačije odnose prema destinaciji u razvijanju na nivo menadžmenta. Moderacija procesa, moderacija biznisa, moderacija razvoja sa svim učesnicima u procesu, javni i privatni sektor, to je rad turističkih organizacija, a ne da organizuje žurke“, objasnila je.

Početak procesa održivog razvoja zelene destinacije će se realizovati u Tivtu, kao pilot destinaciji u Crnoj Gori.

„Neophodan je proces za cijelu Crnu Goru jer naredne godine obilježava 30 godina ekološke države“, zaključila je na kraju Kirsi Hejverinen.