Cvijeće na spomenik u Mrčevcu

Delegacije Udruženja boraca NOR-a i antifašista Tivta, Kotora, Herceg Novog i Budve položile su u petak, 9.jula, cvijeće na spomenik u Mrčevcu. Domaćin ovogodišnjeg obilježavanja stradanja hrabrih rodoljuba bio je UBNOR iz Kotora. Cvijeće ispred delegacije Tivta položili su Jozo Božinović, Jelka Mimica i Jagoda Popović.

Ovdje se na jučerašnji dan prije tačno 77 godina dogodio zločin, koji su izvršili fašistički saradnici. Teško je sada opisati sve ono što bi trebalo o borbi naroda Boke u toku četvorogodišnjeg rata, još teže je nabrojiti mjesta, sela i ljude koji su neprekidno bili na strani NOB-a i dali poseban doprinos borbi protiv fašizma. Među takvim mjestima spadaju svakako sela oko Tivta, pa i sam Tivat, a naročito mjesto Mrčevac, koje je za čitavo vrijeme NOR-a bilo partizansko uporište, sjedište partizanskih rukovodstava, mjesto sastajanja i postavljanja patriotskih zadataka. Zahvaljujući mještanima, koji su gotovo svi bili za NOB, okupator nikada nije mogao biti bezbjedan u Mrčevcu.

Međutim, desilo se upravo ono što se moglo najmanje očekivati, da baš ovdje domaći izdajnici iznenada opkole, podlo i mučki ubiju četvoro partizana. Ovome događaju prethodila je već ranije planirana kaznena ekspedicija, koju su izveli četnici u saradnji sa Njemcima, na čitavoj teritoriji Boke u periodu od 08. do 18. jula 1944. godine. Dakle, ubijanjem ovih divnih ljudi stradao je zapravo Sreski komitet Kotora.

Sa pijetetom oživljavamo sjećanje na ove ljude koji ovdje dadoše svoje mlade živote za slobodu Crne Gore i Jugoslavije.

Niko Anđus, rođen 12. decembra 1912. godine u Tudorovićima, Sveti Stefan. Član KPJ od avgusta 1940. godine. Uvijek je bio u prvim   borbenim    redovima.    Jedan  je   od organizatora oružanog ustanka 13. jula 1941. godine u Paštrovićima, politički komesar čete u Primorskom partizanskom bataljonu, koji se nalazio u sastavu Lovćenskog partizanskog odreda, zatim u IV Crnogorskoj proleterskoj udarnoj brigadi i II Dalmatinskoj udarnoj brigadi. Poslije kapitulacije Italije, septembra 1943. godine, upućen je u Boku na ilegalan rad, gdje je politički radio na jačanju Narodnooslobodilačke borbe, i učestvovao u oružanim akcijama. Prije pogibije, Niko i Mihailo Ivanović su pružili otpor saradnicima okupatora. Proglašen je za narodnog heroja 27. novembra 1953. godine.

Mihqilo Ivanović, rođen u Doljanima kod Podgorice, tek je bio napunio 20 godina. Sa 16 godina postao je član SKOJ-a a sa 18 član KPJ. U 13-julskom ustanku aktivno je učestvovao u pripremama i akcijama, a za 3 godine borbe i teškog ilegalnog života i rada u Kučima i ovdje u Boki, izrastao je u prekaljenog i sposobnog omladinskog i partijskog rukovodioca: od sekretara partijske ćelije do sekretara OK SKOJ-a i člana Okružnog komiteta Partije za Boku.

Borislava-Borka Zenović, divna omladinka, sa nepunih 20 godina, pala je pokošena od izdajničke ruke. Rođena je u Budvi, član SKOJ-a od 1941. a KPJ od 1943. godine. Početkom 13-julskog ustanka aktivno radi za NOP u okupiranom Cetinju. Uhapšena je od strane Italijana, i od  marta 1942. Do septembra 1943. provela  je  u logorima Klos (Albanija) i Bar, a izlaskom na slobodu nakon kapitulacije Italije, uključuje se u borbu i ubrzo postaje član Sreskog komiteta SKOJ-a za Kotor.

Đuro Božinović je četvrta žrtva neslavnog poduhvata tih podlih ubica. Rođen je u slobodarskom Mrčevcu 16. aprila 1921. godine, a cijelo vrijeme okupacije pomaže NOP i sarađuje sa ilegalnim partijskim radnicima. Zbog toga je hapšen u martu 1943. godine, i proveo je u zatvoru najprije u Tivtu, a zatim u Kotoru gdje je ostao tri mjeseca. U okviru omladinske organizacije izvršavao je kurirske poslove i vršio obezbjeđenje i čuvanje ilegalaca. 

Prilikom  pogibije  ovih  mladih boraca, ranjena  je i Jane-Nana Božinović iz Mrčevca,  član  SKOJ-a od 1942.  godine, koja je zatvarana u kotorski zatvor a zatim na Mamuli i Prevlaci.

Četnici su poslije ovoga nastavili sa zločinačkim akcijama, da bi kaznili narod ovog kraja koji je bio neprekidno za NOB, pa su vršili prave pogrome nad stanovništvom Kavča, Bogdašića i Mrčevca.

Predsjednik UBNOR-a i antifašista Kotor ing Jovo Bećir je obraćajući se prisutnima, između ostalog rekao: “…Ostajemo na stanovištu da je antifašizam pobijedio na prostorima bivše Jugoslavije, a ne četnici, ustaše i drugi kvislinzi kako se danas žele prikazati. Nema revizionizma niti izjednačavanja izdajnika sa pobjednicima…”

 

 

UDRUŽENJE BORACA NOR-a I

ANTIFAŠISTA OPŠTINE TIVAT